TÜRKSOY Baş katibinin müavini Yusuf Avropadakı Türk gənclərinə “Türk Dünyası” çağırışı edib
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı TÜRKSOY-un Baş katibinin müavini Sayit Yusuf Avropada yaşayan Türk gənclərinin yalnız Anadolunu deyil, mənsub olduqları sivilizasiyanın əsas qaynağı olan Türküstan coğrafiyasını da tanımalarının vacibliyini bildirib.
Sayit Yusuf Kanal Avrupa televiziya kanalında yayımlanan “Avrupa Baskısı” proqramının qonağı olaraq Türk Dünyasının mədəni inteqrasiyası və Avropadakı Türk diasporu haqqında fikirlərini bölüşüb.
TÜRKSOY-u “Türk Dünyasının UNESCO-su” adlandıran və təşkilatın siyasətdən tamamilə kənar, mədəni missiya daşıdığını vurğulayan Yusuf qurumun keçmişdə yaşanan mədəni ayrılığı aradan qaldırmağı və xalqları yenidən bir araya gətirməyi hədəflədiyini bildirib.
“Türklük yalnız etnik kimlik deyil”
Cari ilin “Ziya Gökalp İli” elan edildiyini xatırladan Yusuf təşkilatın Türk Dünyasına yanaşmasını Gökalpın Türklük anlayışı əsasında izah edib.
Türklüyü yalnız etnik mənşə ilə məhdudlaşdırmadıqlarını vurğulayan Yusuf: “Ziya Gökalpın düşüncələri çərçivəsində Türklük anlayışına nəzər saldıqda özünü Türk hiss edən, Türk kimi davranan, Türklərlə ortaq taleyi bölüşən və gələcəyə dair ümumi gözləntiləri olan qardaş toplumlarımızı da Türk hesab edirik. TÜRKSOY olaraq etnik sərhədləri aşaraq bu toplumlarla da çiyin-çiyinə çalışırıq” deyib.
Yusuf, həmçinin Ziya Gökalp və İsmayıl Qaspıralı kimi ziyalıların öncülük etdiyi “Cədidçilik” hərəkatı sayəsində keçmişdə Türk Dünyasının müxtəlif bölgələrində açılan məktəblərin bu günkü mədəni şüurun təməllərini qoyduğunu qeyd edib.
Avropadakı gənclərin türkcəsini qəribə qarşılamayın
Avropadakı Türk diasporunun artıq daimi toplum quruculuğu mərhələsində olduğuna diqqət çəkən Yusuf xaricdə doğulub böyüyən gənclərin istifadə etdikləri Türkcəyə yönələn tənqidləri düzgün hesab etmədiyini bildirib.
Dilin canlı varlıq olduğunu və yaşadığı coğrafiyadan təsirləndiyini vurğulayan Yusuf deyib: “Buradakı gənclərin türkcəsini qəribə qarşılamğa heç kimin haqqı yoxdur. Orada yeni bir sintez, yeni bir mədəniyyət yaranır. Əsl qorxulmalı olan türkcənin dəyişməsi deyil, gənclərin cinayətə sürüklənməsi, assimilyasiyaya uğraması və ya türkcəni tamamilə unutmasıdır. İnteqrasiyaya bəli, assimilyasiyaya isə xeyr”.
Ortaq əlifba və serial sənayesinə “Türk dili” xəbərdarlığı
Dildə birliyin təmin olunması baxımından Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin özbək əlifbasını Türkiyə türkcəsindəki hərflərlə uyğunlaşdırmaq istiqamətində atdığı addımı tarixi inkişaf kimi qiymətləndirən Yusuf İsmayıl Qaspıralının “Dildə, fikirdə, işdə birlik” şüarını xatırladıb.
Mədəni diplomatiyada medianın roluna da toxunan Yusuf Türk serialı və kino istehsalçılarına müraciət edərək bildirib: “Balkanlardan Şimali Afrikaya qədər dünyanın bir çox bölgəsində insanlar Türkcəni seriallardan öyrənirlər. Ssenaristlər və istehsalçılar kütlələrə Türk dili öyrətdiklərinin fərqində olmalı, dili korlamadan, ən gözəl və düzgün şəkildə istifadə etmək məsuliyyətini daşımalıdırlar”.
“Gənclər Türküstan coğrafiyasını görməlidirlər”
Qərbi Avropada yaşayan Türk gənclərinə öz köklərini araşdırmağı tövsiyə edən Yusuf onların mənsubiyyət duyğusunu yalnız valideynlərinin Anadoludakı doğma yurdları ilə məhdudlaşdırmamalarının vacibliyini vurğulayıb.
Sayit Yusuf fikirlərini bu sözlərlə tamamlayıb: “Gənclərimiz Xoca Əhməd Yəsəvini, Maturidini, Xivəni araşdırsınlar. Buxaranı, Səmərqəndi, Kazanı, Orxon vadisini mütləq görsünlər. Keçmişlərindən güc alsınlar, lakin keçmişə əsir olmadan öz sivilizasiyalarının zənginliyi ilə gələcəyə doğru irəliləsinlər. Türk mədəniyyətinin özündə Yunus Əmrənin, Mövlanənin və Xoca Əhməd Yəsəvinin dözümlülüyü dayanır. Bu süzgəcdən keçən bir xalqdan irqçilik çıxmaz. Sosial mediada zaman-zaman rast gəlinən nifrət nitqləri böyük ölçüdə dezinformasiyadan ibarətdir”.
Media Qalereyası
(3)
