ТҮРКСОЙ-да қырғыз ағартушы ғалымы Қасым Тыныстанұлын еске алу кеші өтті
Қырғыз ағартушы ғалым, ақын әрі педагог Қасым Тыныстанұлының туғанына 125 жыл толуына орай Халықаралық ТҮРКСОЙ түркі мәдениеті ұйымы Бас хатшылығында халықаралық еске алу шарасы өтті.
ТҮРКСОЙ-дың ұйытқы болуымен өткізілген «Түркістанның рухани оянуы және бостандық күресі: Қасым Тыныстанұлы халықаралық еске алу және ғылыми бағалау бағдарламасы» «Баку түркологтары съезіне қатысушылар мен Түркістан зиялылары көрмесінің» ашылуы және таныстырылым бейнеролигінің көрсетілімімен басталды. Шараға ТҮРКСОЙ Бас хатшысының орынбасары Сайит Юсуф, Қырғыз Республикасы Парламентінің депутаты Болот Сағынаев, Ұлттық қозғалыс партиясы (MHP) төрағасының орынбасары әрі Самсун депутаты Ильяс Топсакал, Қырғыз Республикасының ТҮРКСОЙ жанындағы өкілі Марат Тагаев, Еуразия Жазушылар одағының төрағасы Уфук Тузман және оқытушы-доцент доктор Ибрахим Атабей қатысты.
Ортақ өркениет пен бірегейліктің қалыптасуына зор үлес қосты
Шараның салтанатты ашылуында сөз сөйлеген ТҮРКСОЙ Бас хатшысының орынбасары Сайит Юсуф Тыныстанұлының түркі дүниесі үшін маңызына ерекше тоқталды. Юсуф: «Қасым Тыныстанұлы — түркі саяси ой тарихында тек қырғыз халқы шығарған өте маңызды ойшыл ретінде ғана емес, түркі дүниесінің ортақ құндылықтары мен бірегейлігіміздің қалыптасуына өлшеусіз үлес қосқан ерекше әрі маңызды тұлға», — деді.
Тыныстанұлының өмірін ұлттың болашағына арнағанын атап өткен Сайит Юсуф: «Біз ортақ өркениет ұрпағымыз, ортақ өркениет ізбасарымыз», — деп сөзін жалғады. Юсуф ТҮРКСОЙ ретінде өткен замандағы ұлы тұлғалардың еңбегімен қалыптасқан мәдени құндылықтарды болашаққа жеткізіп, ел игілігіне ұсынуға міндетті екендіктерін баса айтты.
Қырғыз Республикасының ТҮРКСОЙ жанындағы өкілі Марат Тагаев Тыныстанұлының мемлекет құру ісіндегі рөліне тоқталып: «Қасым Тыныстанов — қырғыз тіл білімінің іргетасын қалаған, ұлттық білім беру жүйеміздің дамуына және қырғыз мемлекетінің құрылу процесіне айтарлықтай үлес қосқан тарихи тұлға. Ол 1926 жылы Бакуде өткен Бірінші Түркологтар съезіне қатысып, үлкен миссия атқарды», — деді.
Тәуелсіздік жолында құрбан болған ұрпақ
Еуразия Жазушылар одағының төрағасы Уфук Тузман ұлы зиялылардың ауыр жағдайдағы күресіне назар аударды. Исмаил Гаспыралы бастаған жәдитшілдік қозғалысының ықпалы туралы айтқан Тузман: «Қасым Тыныстанов өмір сүрген кезең — зиялыларымыз үшін қауіпті кезең еді. Олар сол ұрпақты тәрбиелеген азаматтар болатын», — деп баға берді.
Қырғыз Республикасы Парламентінің депутаты Болот Сағынаев өз сөзінде Түркия мен Қырғызстан арасындағы мызғымас достыққа назар аударды. Сағынаев: «Түркия Республикасы — Қырғыз Республикасының тәуелсіздігін алғаш болып таныған мемлекет. Бұл жағдай екі ел арасындағы ынтымақтастықтың жаңа дәуірін ашқан рухани әрі тарихи қадам», — дей келе, Тыныстанұлының осы бауырластық тарихындағы ерекше орнын атап өтті.
Самсун депутаты әрі Шыңғыс Айтматов атындағы институт төрағасы Ильяс Топсакал да тарихи кезеңдердің қиындықтарына тоқталып: «Тарих тек жарқын жеңістерден ғана тұрмайды. Бұл халық кемелденгенге дейін талай ауыр сыннан, қиындықтар мен зор құрбандықтардан өтіп бүгінгі күнге жетті. Қасым Тыныстанов пен оның жолдастарының 1926 жылғы Баку съезінен кейін қандай қудалауға ұшырағанын білеміз», — деді.
Шара Қасым Тыныстанұлының өмірі мен күресін зайыбының естеліктері арқылы баяндайтын бейнеролик көрсетілімі, сый-сияпат алмасу және естелік суретке түсу рәсімімен өз мәресіне жетті.
Медиа галереясы
(23)
