― 20 апреля 2026 г.

Muxtor Shaxonov: Millat g‘ururini minbarlarga olib chiqqan ulug‘ shoir boqiy dunyoga ko‘chdi

1996-yilda Qozog‘iston xalq yozuvchisi, 2022-yilda esa Qozog‘iston Mehnat Qahramoni unvonlari bilan taqdirlangan buyuk shoir va davlat arbobi Muxtor Shaxonov (09.07.1942 – 19.04.2026) nafaqat o‘z ijodi, balki xalq haqiqatini butun dunyoga hayqirgan jasorati bilan tarixga muhrlandi.

Shaxonovning qozoq xalqi tarixidagi eng unutilmas jasorati 1989-yilda Kremlda o‘tkazilgan SSSR Xalq deputatlarining I qurultoyidagi tarixiy nutqidir. O‘sha davrda qattiq senzuraga olingan 1986-yilgi Dekabr (Jeltoqsan) voqealarini Shaxonov jahon jamoatchiligi e’tiboriga olib chiqdi. U mazkur voqealarni xolis tergov qilish zarurligini eng yuqori minbardan turib ta’kidladi. Shuningdek, u Jeltoqsan voqealari «qozoq millatchiligi» harakati emas, balki tinch namoyish bo‘lganini, biroq bu harakat shafqatsizlarcha bostirilganini ochiq-oydin bayon qildi. Mazkur mudhish fojia uchun mas’ul bo‘lganlarni jazolashni talab qilib, Mixail Gorbachyov boshchiligidagi butun SSSR rahbariyatini xalq oldida javob berishga majbur etdi. Ushbu qahramonona munosabat Jeltoqsan voqealari ustidagi axborot qamalini parchalab tashladi. Shaxonovning bevosita yetakchiligida tuzilgan deputatlik komissiyasi voqealarning parda ortidagi haqiqatlarini oydinlashtirdi.

Sulton Rayevning ta’ziya maktubi

Qadrli qozoq qardoshlarim,

Qozoq adabiyotining ulkan chinori, Qozog‘iston xalq yozuvchisi, Qirg‘iziston Respublikasi xalq shoiri va Qozog‘iston Mehnat Qahramoni Muxtor Shaxonovning vafoti haqidagi xabarni chuqur qayg‘u bilan qabul qildim.

Ushbu og‘ir damlarda, shaxsan o‘zim va Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti — TURKSOY nomidan, avvalo, qardosh qozoq xalqiga, marhumning oila a’zolariga, yaqinlariga va butun turkiy dunyoga chuqur ta’ziya izhor etaman.

Muxtor Shaxonov nafaqat buyuk shoir, balki turkiy dunyoning vijdoni va xotirasi sifatida mustahkam iroda ko‘rsatgan noyob ziyoli edi. Uning qozoq xalqi ma’naviy olamini yuksaltirishga qo‘shgan beqiyos hissasi hamda millat manfaatlarini har qanday manfaatdan ustun qo‘ygan qat’iy turishi kelajak avlodlar uchun o‘chmas mash’ala bo‘lib qoladi.

Alloh taolodan marhumni O‘z rahmati va mag‘firatiga olishini, joylarini jannatda qilishini so‘rayman. Uning oilasiga va xalqiga sabr-toqat va matonat tilayman.

Turkiy dunyoga hamdardlik bildiraman.

Ehtirom bilan,

  Sulton Rayev

TURKSOY Bosh kotibi