Avrupa’nın Kalbi Brüksel’de, Türk Dünyası Rüzgarı Esti.

Avrupa’nın Kalbi Brüksel’de, Türk Dünyası Rüzgarı Esti.

TÜRKSOY
18 Kasım 2021, Perşembe

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), 15-17 Kasım 2021 tarihleri arasında ‘’Brüksel’de Hiva Kültür Günleri’’ adı altında bir dizi etkinlik düzenledi. Avrupalı sanatseverlere Özbekistan’ın incisi Hiva şehrini tüm güzelliğiyle tanıtan etkinlikler Türk Devletleri Teşkilatı’nın İstanbul Zirvesi’nin hemen ardından düzenlendiği için  Türk Dünyası’nın Avrupa'da tanıtılması açısından çok önemli bir etkinlik olarak  yorumlandı. 

TÜRKSOY tarafından Avrupa Parlamentosu - Özbekistan Dostluk Grubu, Özbekistan Kültür Bakanlığı ve Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçiliği iş birliği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Brüksel Merkezli yayın kuruluşu Diplomatic World destekleriyle düzenlenen Hiva Kültür Günlerinin açılışı 15 Kasım Pazartesi günü, Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçiliği konutunda yapılan müzik dinletisi ve gastronomi gösterisi ile başladı. 

16 Kasım Salı günü ise Avrupa Parlamentosu’nda ‘’İpek Yolu Üzerinde Kültürel Mirasın Korunması ve Tanıtılması ‘’ konulu yuvarlak masa toplantısı düzenlendi. Aynı gün TOBB Brüksel temsilciliğinde açılan ‘’2020 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hiva’dan İzlenimler’’ isimli fotoğraf sergisi ise Avrupalı sanatseverleri İpekyolunun incisi Hiva şehrinin güzellikleri ile tanıştırdı.

 

-Türk Dünyası Temsilcileri Bir Araya Geldi

Brüksel’de düzenlenen etkinlikler öncesinde TÜRKSOY Heyeti, üye ülkelerin Büyükelçileri ve çeşitli sivil toplum örgütü temsilcileri ile görüşmelerde bulundu.

Türkiye’nin Avrupa Birliği Daimî Temsilcisi Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay’ın davetiyle çalışma yemeğinde bir araya gelen Türk Dünyası’nın Belçika’daki temsilcileri çeşitli konularda görüş alışverişinde bulundu.

Heyet ardından, Kırgızistan AB Misyonu Başkanı ve Belçika Büyükelçisi Muktar Djumaliev'in daveti üzerine ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un 1994-2008 yıllarında çalıştığı Büyükelçilik binasına ziyarette bulundu. Bu ziyarette Aytmatov’un müzeye dönüştürülen odasında, TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Büyükelçi Djumaliev'e "Cengiz Aytmatov’u Okumak’’ isimli TÜRKSOY eserini armağan etti. Prof. Dr. Ruhi Ersoy ise TÜRKSOY Heyeti adına Cengiz Aytmatov Anı Defterini imzaladı.

Brüksel temasları kapsamındaki son görüşme TÜRKSOY heyeti ve T.C. Brüksel Büyükelçisi Hasan Ulusoy arasında gerçekleşti. Görüşmede TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Büyükelçi Ulusoy’a Yunus Emre’nin vefatının 700. yılı ve ‘’Yunus Emre ve Türkçe Yılı’’ vesilesiyle TÜRKSOY tarafından özel olarak hazırlanan plaketi takdim etti.

TÜRKSOY etkinliklerini yakından takip ettiği ifade eden Büyükelçi Ulusoy, ‘’Daha önceki görev yerimde de TÜRKSOY etkinliklerine ev sahipliği yapmıştık. Bu sefer Brüksel’de sizleri misafir etmekten memnuniyet duyuyorum. Özellikle Türk Devletler Teşkilatı’nın İstanbul Zirvesi’nin hemen ardından Hiva Kültür Günlerini Brüksel’de gerçekleştiriyor olmanız çok isabetli bir karar. Önümüzdeki günlerde daha geniş kapsamlı etkinlikleri birlikte hayata geçireceğimize yürekten inanıyorum’’ dedi. 

 

-Özbekistan Dışişleri Bakanı Kamilov: "Avrupa ve Türk Devletleri arasındaki kültürel ilişkiler bağlamında  TÜRKSOY’un rolü çok önemli"

Hiva Kültür Günleri’nin açılışı, 15 Kasım Pazartesi günü, Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçiliği konutunda, Özbekistan Dışişleri Bakanı Abdulaziz Kamilov’un katılımıyla düzenlenen müzik dinletisi ve gastronomi gösterisi ile yapıldı.

Etkinliğe T.C. Avrupa Birliği Daimî Temsilcisi Mehmet Kemal Bozay, T.C. Brüksel Büyükelçisi Dr. Hasan Ulusoy, Özbekistan Cumhuriyeti Belçika, NATO ve AB Büyükelçisi Dilyor Khakimov, Kırgız Cumhuriyeti Belçika Büyükelçisi Muktar Djumaliev, Polonyalı Avrupa Parlamenteri ve AB-Türk Dünyası Dostluk Grupları Başkanı Ryszard Czarnecki, AB Orta Asya Özel Temsilcisi Terhi Hakala, AB Özbekistan Büyükelçisi Charlotte Adriaen, AB Dış İlişkiler Servisi Yönetici Direktör Yardımcısı Luc Pierre Devigne ve UNESCO Almatı Bölgesel İş Birliği Ofisi Direktörü ve UNESCO'nun Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan Temsilcisi Krista Pikkat’ın yanı sıra çok sayıda davetli katıldı.

Etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada, ‘’2012 yılında başlattığımız Türk Dünyası Kültür Başkenti projesinin bugün geldiği noktadan büyük memnuniyet duyuyorum’’ diyen TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov düşüncelerini şu sözlerle ifade etti: "Avrupa Kültür Başkentleri ve Türk Dünyası Kültür Başkentleri arasındaki etkileşimin her geçen gün arttığına şahit olmak bizim için çok sevindirici bir gelişme. Brüksel Avrupa’nın kalbi.  Etkinliğimizle her ne kadar özelde Hiva’yı tanıtıyor olsak da geniş perspektifte Türk Dünyası ve Avrupa halkları arasında var olan kültür köprüsünü daha da sağlamlaştırıyoruz. Avrupa Parlamentosu üyelerinin daveti üzerine gerçekleştirdiğimiz, AB karar vericilerini, akademisyenleri, diplomatik misyonları ve kültür uzmanlarını bir araya getiren etkinliklerimizin destekçilerine teşekkür etmek istiyorum.’’

Etkinliğin onur konuğu, Özbekistan Dışişleri Bakanı Abdulaziz Kamilov ise, ‘’Dünyayı güzellik kurtaracak. Bu akşam da dünyamızın muhteşem güzelliklerinden biri olan Hiva’yı sizlere daha yakından tanıtıyoruz. Bu çok özel ve anlamlı etkinliğe katılımınız için teşekkür ediyorum’’ dedi.

Konuşmasının devamında, TÜRKSOY’un Türk Dünyası ülkeleri ve Avrupa Birliği arasında kültürel ilişkiler boyutunda çok önemli bir rolü bulunduğunu belirten Bakan Kamilov sözlerine şu şekilde devam etti: ‘’Bu akşam çok ilginç bir o kadar da önemli bir etkinliği kutluyoruz. Türk Devletleri ve Avrupa Birliği Parlamentosu iş birliğinde hayata geçirilen bu gibi etkinliklerde TÜRKSOY üzerine düşen görevi çok güzel bir şekilde yerine getiriyor. Birkaç gün önce İstanbul’da iş birliği konseyimizi, ‘’Türk Devletler Teşkilatı’’ olarak adlandırdık. İş birliğimizi güçlendirmek adına çok önemli bir adım attık. Söylemek isterim ki bugün pek çok alanda iş birliğimiz mevcut ancak kültürel iş birliğimize özel önem göstermeliyiz. Türk Devletleriyle, kardeşlerimizle ve tabiki Avrupa devletleri ile kültürel bağlarımızı daha da kuvvetlendirmek için yakın çalışmalara devam edeceğiz.’’ 

Etkinlik kapsamında Özbekistanlı sanatçılar sahne aldı. Ziyaretçilere Özbek pilavı, mantı gibi geleneksel lezzetler ikram edildi.

 

-TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov: "Sahip olduğumuz külltürel zenginliği, sanatın gücünü kullanarak kitlelere aktarmayı bizler görev bildik.’’

Hiva Kültür Günleri etkinliklerinin bilimsel programı kapsamında, 16 Kasım 2021 tarihinde Avrupa Parlamentosu’nda ‘İpek Yolu Üzerinde Kültürel Mirasın Korunması ve Tanıtılması konulu bir yuvarlak masa toplantısı düzenlendi.

TÜRKSOY - Avrupa Parlamentosu (AP) iş birliğinde düzenlenen ilk bilimsel etkinlik olan toplantının açış konuşmalarını TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Avrupa Parlamentosu’nda kurulan AB-Türkiye Dostluk Grubu, AB-Özbekistan Dostluk Grubu ve AB-Kazakistan Dostluk Grubu Başkanı Ryszard Czarnecki, Türkiye’nin Avrupa Birliği Daimî Temsilcisi Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay ve UNESCO Almatı Bölgesel İş Birliği Ofisi Direktörü ve UNESCO'nun Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan Temsilcisi Krista Pikkat yaptı.

Diplomatik Dünya Dergisinden Johanna Suo’nun moderatörlüğünde düzenlenen panelde, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversiesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ruhi Ersoy, Özbekistan Dünya Ekonomi ve Diplomasi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Gulnoza Ismailova, Brüksel Yönetişim Okulu Öğretim Üyesi Dr. Munira Aminova, Gazeteci Sami Hamdi ve Diplomatik Dünya Dergisinden Alberto Turkstra panelist olarak yer aldı. 

Açış konuşmasında, TÜRKSOY üyesi ülkelerin bağımsızlığını korumak, varlığını devam ettirmek için kültürel mirasın yaşatılması ve tanıtılmasının önemine işaret ederek, “Bizler TÜRKSOY çatısı altında bu bilinçle var gücümüzle çalışmalarımıza devam ediyoruz.” diyen TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, şöyle devam etti: “Sahip olduğumuz kültürel zenginliği, sanatın gücünü kullanarak kitlelere aktarmayı bizler görev bildik. Gayemiz ortak medeniyet hazinemize küçük de olsa bir katkı sunabilmek, yıllarca kilometrelerin ve asırların ayırdığı kalplerimizi birleştirerek yarınlarımızı hep birlikte inşa etmek. Sizler buradaki mevcudiyetinizle halklarımız arasında kültürel ve akademik ilişkilerin güçlendirilmesi ve gelecekte başka konularda da ortak projelerin geliştirilmesi konusunda büyük bir kapı aralıyorsunuz.” 

AP Milletvekili Ryszard Czarnecki de Brüksel’de ilk kez böyle bir etkinliğe ev sahipliği yapmaktan onur duyduğunu söyledi. AP üyelerinin Özbekistan ile birçok alanda ilişkileri geliştirmek istediklerini kaydeden Czarnecki, iki taraf arasındaki yapıcı diyaloğun sonucu olarak Nisan ayında parlamentoda AB-Özbekistan Dostluk Grubunu kurduklarını, iş birliği ve diyaloğu geliştirmek için çok sayıda çalışma yaptıklarını hatırlattı. “Halklar arasındaki diyaloğu ve bağları kuvvetlendirmek için elimizden geleni yapacağız.” diyen Czarnecki, Hiva, Buhara ve Semerkand gibi şehirleriyle Özbekistan’ın eğitim, kültür ve bilimde medeniyetlere ev sahipliği yaptığının altını çizdi. Czarnecki, Özbekistan’ın Sovyet dönemi sonrasında önemli ekonomilerinden biri haline gelme potansiyeline sahip olduğunu belirterek, Özbekistan’ın Avrasya’da çok önemli bir turizm merkezi olabileceğini vurguladı.

Büyükelçi Bozay da halklar arasındaki diyalogların önemine dikkati çekerek, bu tür etkinliklerin bu kapsamda çok faydalı olduğunu vurguladı. TÜRKSOY’a ev sahipliği yapan Türkiye’nin bu tür etkinlikleri desteklediğini kaydeden Bozay, Türkiye’yi temsil eden büyükelçi olarak Avrupa ve Asya arasındaki bağların güçlendirecek böyle bir toplantıya katılmaktan onur duyduğunu söyledi. 

 

-Prof. Dr. Ruhi Ersoy: ‘’Türk Dünyasının müşterek bilim, inanç ve tefekkür zeminini Özbekistan merkezli okumak mümkündür.’’

Etkinliğin panel kısmında Türkiye’den etkinliğe katılan Prof. Dr. Ruhi Ersoy’un tespitleri dikkat çekti. Özbekistan’ın Türk kültür ve medeniyet şekillenmesinde oynadığı role dikkat çeken Ersoy, şöyle devam etti: ‘’Modern Özbekistan, doğudan batıya uzanan sınırlarıyla Türkistan’ın kalbi olarak nitelenen ve ata yurdumuz olarak kabul ettiğimiz bir ülkedir. Seyhun ve Ceyhun nehirleriyle sulanan Özbekistan, kadim Türk tarihinde özel bir yere sahiptir. Türkiye’den bakıldığında Özbekistan’ın başkenti Taşkent Ankara gibi görülür, Semerkant Bursa’ya benzetilir, Buhara’ya Konya gibi değer verilir.’’

Türk Dünyasını teşkil eden bağımsız Türk devletlerinin tarihsel süreçte beslendiği ana kaynağın Mâverâünnehir vadisi olduğunu hatırlatan Ersoy, ‘’ Bu noktanın merkezi konumdaki Özbekistan, Türk Dünyasının Altın Çağları olarak nitelendirilen tarihî dönemin de ortasında yer alan bir ülkedir. Özbekistan, Çin’den başlayıp Akdeniz’e ve Avrupa’ya uzanan tarihî İpek Yolu üzerindeki geniş bir alanı kapsamaktadır. Bir dönem dünyanın en zengin bölgesi olması sebebiyle 8’inci yüzyıldan itibaren Türk ve İslam dünyasında aydınlanmanın da merkezi olmuştur. Türk-İslam bilim ve inanç önderlerinin önemli bir kısmı, kâşifleri, müderrisleri Özbekistan’da yetişmiştir’’ dedi.

Özbekistan’ın tarihsel, kültürel ve dinî müktesebatının, günümüzde yaşanan pek çok sorunun çözümüne referans olacak yaklaşımlar içerdiğini de belirten Ersoy, şöyle devam etti: "Türk kültür ve medeniyetinin tarihsel ve coğrafi yapısı içerisinde Özbekistan bir memba olarak yer almıştır. Türk Dünyasının müşterek bilim, inanç ve tefekkür zeminini Özbekistan merkezli okumak mümkündür. Bu coğrafyadaki şekillenme sürecine bağlı olarak değerler sistemi başta olmak üzere çevre kültürlere ve bütün insanlığa katkı sağlayacak bir müktesabat ortaya çıkmıştır. Aklı, bilimi, insanı ve çevreyi önceleyen bu kültürel anlayış, bugün insanlığın ihtiyacı olan temel yaklaşımlara kaynaklık edecek güçtedir. Bu bağlamda binlerce yıldır medeniyetin beşiği olan Türkistan coğrafyası, yeniden tüm insanlık için bir çekim ve aydınlanma merkezi haline gelmektedir."

İpek Yolu Üzerinde Kültürel Mirasın Korunması ve Tanıtılması konulu panel ardından tematik sunumlarla devam etti. Konuşmacı olarak Brüksel Yönetişim Okulu öğretim üyesi Dr. Munira Aminova, Medya profesyoneli, danışman Sami Hamdi ve Diplomatik Dünya Dergisinden Alberto Turkstra yer aldı.

 

-Özbekistan’ın Brüksel Büyükelçisi Dilyor Khakimov: Özbekistan'ın bağımsızlığının 30. yılında TÜRKSOY'un hazırladığı ‘’Hiva Kültür Günleri’’ bizim için çok anlamlı.

Avrupa Parlamentosunda düzenlenen panelin ardından, TOBB Brüksel temsilciliğinde açılan "2020 Türk Dünyası Kültür Başkenti Hiva’dan İzlenimler"  adlı fotoğraf sergisi İpekyolunun incisi Hiva şehrinin güzelliklerini Avrupalı sanatseverlerle tanıştırdı.

Serginin açılış kurdelesini TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, AB-Türkiye Dostluk Grubu ile AB-Özbekistan ve AB-Kazakistan Dostluk Grubu Başkanı Ryszard Czarnecki, Özbekistan’ın Brüksel ve AB nezdindeki Büyükelçisi Dilyor Hakimov ve AHBV Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ruhi Ersoy kesti.

Açış konuşmaları sırasında sözlerine ‘’Özbekistan kültür ve geleneklerin ülkesidir’’ diyerek başlayan Büyükelçi Khakimov, şöyle devam etti: ‘’Özbekistan, İpekyolu üzerinde yer alan Hiva, Buhara ve Semerkant gibi diğer şehirlerle birlikte bir eğitim, bilim ve kültür merkezi, medeniyetlerin beşiği olmuştur. Tarihsel mirasımızı dünyaya tanıtmak ve bu mirası kalkınma için bir araca dönüştürmek istiyoruz. Özbekistan'ın bağımsızlığının 30. yılında TÜRKSOY'un hazırladığı "Hiva Kültür Günleri’’ bizim için çok anlamlıdır. TÜRKSOY’a teşekkür ediyor, sizleri ülkemizin güzelliklerini keşfetmeye çağırıyorum.’’

Etkinliklere ev sahipliği yapan Avrupa Parlamentosu üyesi Ryszard Czarnecki dinleyicileri Türkçe selamlayarak, "Brüksel'de Hiva Kültür Günlerine ev sahipliği yapmaktan onur duyuyorum. Dostluk Grubumuz, Avrupalı ​​ve Özbek karar vericiler, iş dünyası ve sivil toplum arasındaki diyaloğu geliştirmeyi amaçlıyor. Kültürel, sanatsal, turizm ve akademik alanlara odaklanarak AB ve Özbekistan'ı birbirine bağlayan mevcut girişimlere değer katmayı amaçlıyoruz. Yeni kurulan dostluk grubumuz, Özbekistan ve AB halklarını bir araya getiren faaliyetlere odaklanmaya devam edecek. Ben özellikle bu etkinliğin hayata geçmesinde emekleri büyük olan TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov’a teşekkürlerimi sunuyorum. Ankara ziyaretimin üzerinden henüz çok az bir zaman geçmesine rağmen, harika bir etkinlik serisine imza atmayı başardık. İş birliğimizin önümüzdeki günlerde artarak güçlenmesini temenni ediyorum.’’  dedi. 

Son olarak konuşan Prof. Ersoy, “TÜRKSOY tarafından düzenlenen Hiva Kültür Günleri kapsamında katıldığımız etkinlikler başarılı bir şekilde devam ediyor.  Özbekistan Dışişleri Bakanı Sayın Kamilov’un ev sahipliğinde düzenlenen, dün katıldığımız müzik dinletisi ve gastronomi gösterisinin ardından, bugün Avrupa Parlamentosunda bir ilki gerçekleştirdik. Özelde Özbekistan’ı genelde ise Türk Dünyasını konu alan önemli bir panele imza attık. Şimdi ise muhteşem bir sergi ile huzurlarınızdayız. Tüm bu etkinlikleri doğru zaman ve mekanda yapmak önemli bir vizyon gerektirir. Sayın Genel Sekreter Düsen Kaseinov’u, Brüksel’de düzenlenen etkinlikler bir kenara Türk Dünyası çalışmalarının tamamı için tebrik ediyorum’’ dedi. 

Türkiye Cumhuriyeti ve Türk kültürünün, insanlığa söyleyecek çok sözü olduğunu ifade eden Ersoy şöyle devam etti: "Ülkemiz aldığı inisiyatiflerle Türkiye’nin sınırlarını aşan, insanlığın derdine derman arayan, huzursuzluğuna huzur arama potansiyeli için yola çıkan önemli bir misyon üstlenmiş durumdadır. Bu süreçte medeniyetimizin kültürel zenginliği en büyük kaynağımızdır. İnsana, doğaya, kültüre, akla ve bilime dayalı geniş bir geri plandan beslenen 21. yüzyıl Türk Dünyası vizyonu, insanlığın ihtiyacı olan temel yaklaşımlara kaynaklık edecek güçtedir.”

Açış konuşmalarının ardından sanatsal performansların sunulduğu sergi açılışında katılımcılar sanatçıların danslarına eşlik ederek eğlenceli anlar da yaşadı. Etkinlik TÜRKSOY için özel olarak hazırlanan pastanın kesilmesi ile son buldu.

 

-Etkinliklerin Devamı Gelecek

Hiva Kültür Günleri kapanışının ardından açıklamalarda bulunan TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov,  2012 yılında TÜRKSOY’un girişimiyle hayata geçirilen Türk Dünyası Kültür Başkenti uygulaması kapsamında pek çok etkinlik düzenlendiğini belirterek, ‘’Bu etkinlikleri Avrupa Kültür Başkentleri ve Türk Dünyası Kültür Başkentleri arasında etkileşim yaratmak için düzenliyoruz. Çabalarımızın sonuç vermesinden son derece memnunuz. Avrupa Parlamentosu’nun davetiyle böylesine anlamlı bir etkinliği Avrupa’nın kalbi Brüksel’de başarıyla düzenledik. Şehirlerimiz arasındaki iletişim kuvvetlendikçe halkalarımız birbirini daha yakından tanıyacak, Hiva Kültür Günleri gibi özel etkinliklere farklı Türk Dünyası şehirleriyle önümüzdeki dönemde devam edeceğiz. İlgi gösteren tüm Türk Dünyası dostlarına teşekkür ederiz’’ dedi.