Ünlü Türkmen besteci Çarı Nurımov TÜRKSOY organizasyonunda Türk Dünyası’yla anıldı.

TÜRKSOY
16 Kasım 2020, Pazartesi

TÜRKSOY,  Türkmenistan Kültür Bakanlığı ve Türkmenistan Devlet Konservatuarı iş birliğinde ünlü Türkmen besteci Çarı Nurımov’u anma etkinliği düzenlendi.

Türkmenistan'ın "Daimi Tarafsız Ülke" statüsünü kazanmasının 25. yılı çerçevesinde online olarak düzenlenen ve Türk Dünyası’ndan önemli besteci ve sanat insanlarının katılımıyla gerçekleşen etkinliğin moderatörlüğünü Türkmenistan Devlet Konservatuarı Kompozisyon Anabilim Dalı Başkanı Meret Annamuradov yaptı.

Etkinlikte bir açış konuşması yapan TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov, Türkmenistan’ın tarafsızlığının 25. yılı çerçevesinde düzenlenen etkinlikte Türkmenistan’ın sanat camiasıyla buluşmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbangulu Berdimuhammedov’un sadece Türkmen kültürüne değil, bütün Türk Dünyası’nın kültür ve sanatına yoğun bir ilgi gösterdiğine bizzat tanık olduğunu dile getiren Kaseinov, bugün düzenlenen etkinliğin de, Cumhurbaşkanı Berdimuhammedov’un Türk halkları arasındaki kardeşlik bağlarının güçlendirilmesi konusuna gösterdiği özel önemin bir nişanesi olduğunu kaydetti.

Konuşmasında, TÜRKSOY’a üye ülkeler başta olmak üzere, Türk halklarının müzik mirasına çok önem verdiklerini, geleneksel ve klasik müzik bestecilerinin eserleri arasındaki etkileşimi artırmaya çalıştıklarını dile getiren Kaseinov, TÜRKSOY’un Türk Dünyası bestecilerine yönelik yürüttüğü “Anma Yılları”, “Türk Dünyası Öncüleri” ve “Türk Dünyası Klasik Şaheserler Konserleri” başlıkları altında yürüttükleri faaliyetlerin bu amaca yönelik olduğunu vurguladı. 

Türkmen halkının yetiştirdiği, dünya müzik otoriteleri tarafından kabul görmüş besteci Çarı Nurımov’u şahsen de tanımaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kaseinov, “Almanya, Moskova ve Almatı’da düzenlenen birçok uluslararası sanatsal etkinlikte kendisiyle bir araya geldik. O, Türkmen halkının kültürel müzik mirasını en iyi şekilde temsil eden, modern ve yenilikçi biriydi ve bu özelliğinin, dönemin müzik eleştirmenleri ve müzik camiası tarafından kabul edildiğine şahit oldum. “ diye konuştu.

Etkinlikte yaptığı açış konuşmasında, Türkmenistan Devlet Konservatuarı Rektörü Resul Amangeldiyev, Türkmen besteci Çarı Nurımov’un ülkelerinin müzik tarihinin en parlak sayfalarından birini oluşturduğunu belirtti. Nurımov’un,  Türkmen geleneksel müziğini 20. yüzyıl çağdaş müzik kompozisyonlarıyla harmanlayarak kendine özgü parlak ve benzersiz bir üslup yarattığını dile getiren  Amangeldiyev, sanatsal derinliğiyle seçilen bestecinin eserlerinin, yüksek ahlaki ideallerin üstünlüğü, Türkmen topraklarının güzelliğinin terennümü konularını yansıttığını söyledi.  

Etkinlikte konuşan Azerbaycan Besteciler Birliği Başkanı Firengiz Alizade, Nurımov’un Türk cumhuriyetleri önemli bestecileri tarafından çok yakından tanındığını vurguladı. Türkmen müzik sanatının köşe başlarından biri olan Nuımov’un, ünlü Hindistanlı siyasetçi Indira Gandhi'nin anısına ithaf ettiği “İkinci Yaylı Çalgılar Dörtlüsü” eseri gibi dünya müzikseverleri tarafından bilinen çok sayıda eserinin olduğunu ve bu çalışmalarıyla birçok yarışmalarda ödüle layık görüldüğünü belirtti.

Kazakistan Besteciler Birliği Başkanı Balnur Qydyrbek, kendisinin müzik hayatına atıldığı ilk dönemlerde besteci Nurımov’u tanımaya başladığını ve onun Türkmen filmleri için yazdığı masalsı eserlerini dinleyerek daha da hayranlıkla takip ettiğini söyledi. Qydyrbek, Türk Dünyası’nın en önemli bestecilerinden biri olan Çarı Nurımov’un yaptığı çalışmalarda Türk Dünyası ruhunu kendi eserlerinde işleyen ve bu milli ruhu yansıtabilen ender bestecilerden biri olduğunu vurguladı. Sovyet döneminde Türk halklarının bestecilerine çok önem verilmediğini ve ödüllendirilmediklerini, bu durumun da besteciler üzerinde bir kırgınlık oluştuğunu dile getiren Qydyrbek, Çarı Nurımov’un 1986 yılında aldığı ödülünü Türk Dünyası bestecilerin bir zaferi olarak gördüklerini aktardı.

Kazakistan Besteciler Birliği Başkanı Balnur Qydyrbek, Orta Asya bestecileri ve müzik insanları tarafından dikkatle takip edilen Türkmen bestecinin 1993 yılında ölümünün ardından o dönem Almatı Devlet Konservatuarı Rektörü görevinde bulunan Düsen Kaseinov’un 1994 yılında Nurımov’a ithafen konser düzenlediği bilgisini katılımcılarla paylaştı.

Etkinlikte konuşan Kırgızistan Bestekârlar Birliği Başkanı Turdıbek Çokiyev, Çarı Nurımov’un Kırgızistan sanat çevreleri tarafından yakından izlendiğini ve sevildiğini belirtti. Kırgızistan ile çalışmalarına Nurımov’un Kırgız Cumhuriyeti Kültür Bakanlığının isteği üzerine 1973 yılında yazdığı “Ölümsüzlük” balesini örnek olarak gösteren Çokiyev, Kırgız orkestralarının Nurımov eserlerine repertuvarlarında sıkça yer verdiklerini belirtti.

Etkinlikte Özbekistan Bestekârlar Birliği Başkanı, Özbekistan Devlet Sanatçısı, Prof. Rustam Abdullayev ve Başkan Yardımcısı Prof. Habibulla Rahimov, Türkiyeli besteciler Maltepe Üniversitesi Konservatuarı Öğretim Üyesi Turgay Erdener ve Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özge Gülbey Usta,  Türkmenistan Milli Konservatuarı Öğretim Üyeleri Doç. Bayramdurdı Hudaynazarov,  Doç. Ceren Kurbanklıçeva, Rusya ve Tataristan Bestekârlar Birliği Üyesi Doç. Elmira Galimova birer konuşma yaptı.

Azerbaycanlı piyanist Fegan Hasanlı, Kazakistanlı piyanist Arman Jayım, Kırgızistan Devlet Sanatçısı piyanist Yuliya Babiç, Özbekistanlı piyanist Elnura Mirzakamalova ,Türkmenistan Devlet Korosu, Kemancılar Grubu,  Türkmenistan Devlet Senfoni Orkestrası’nın icrasında sanatçının “Trompet ve Orkestra için Konser”, “Prelude”, “Obua ve Orkestra için Gazel, 1.Bölüm”, “Teke Nakışmları, No: 5”, “Oyanmaz”, “Hoşlaşyk Aydymy”, “Mahtumkuli Firaki hakkında Elegiya”, “Sonatina”, “Armanım galdı”, “Nazlım Uz Mana”, “Death of the Dry Wind” ,  “Meleguş” filminden Altı’nın şarkısı ve  “Piyano ve Orkestra için Konser” eserleri seslendirildi.