― 24 июня 2026 г.

Наманганда III Халықаралық жыраулық өнер форумы аясында ғылыми конференция басталды

Өзбекстанның Наманган қаласында өтіп жатқан III Халықаралық жыраулық өнер форумы аясында «Шығыс мақамындағы жаңа үрдістер: дәстүр мен жаңашылдықтың үйлесімі» атты халықаралық конференция өз жұмысын бастады.

Конференцияның ашылу сессиясына Өзбекстанның Мәдениет министрі Озодбек Назарбеков, Наманган облысының әкімі Шавкат Абдуразаков, Әзербайжанның Мәдениет министрі Әділ Керімлі, Түркі мемлекеттері ұйымының (ТМҰ) Бас хатшысы Кубанычбек Өмүралиев, Халықаралық ТҮРКСОЙ түркі мәдениеті ұйымының Бас хатшысы Сұлтан Раев және Түркі мәдениеті мен мұрасы қорының президенті Ақтоты Райымқұлова қатысты.

Сонымен қатар, жиынға Түркияның Мәдениет және туризм вице-министрі Сердар Чам, Қазақстанның Мәдениет және ақпарат вице-министрі Айбек Сыдықов, Тәжікстан Мәдениет министрінің орынбасары Фаридун Бобозода, Қырғызстанның Мәдениет, ақпарат және жастар саясаты министрінің орынбасары Салқын Сарногоева, сондай-ақ Шанхай Ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) мен ТҮРКПА басшылары қатысты.

Министр Назарбеков: «Жыр — халықтың тарихы мен рухани тәжірибесі»

Өзбекстанның Мәдениет министрі Озодбек Назарбеков конференцияның ашылуында сөйлеген сөзінде бұл шараға 60-қа жуық елден 100-ден астам ғалым мен маман қатысып жатқанын, бағдарлама аясында 121 ғылыми баяндама жасалатынын атап өтті. Жыраулық өнердің жай ғана музыка емес екеніне тоқталған Назарбеков:

«Мақам — халықтың тарихын, дүниетанымын, өмірлік пәлсапасы мен рухани тәжірибесін бойына сіңірген бірегей мәдени құбылыс», — деді.

Назарбеков, сонымен қатар, құрылатын Дүниежүзілік мақам орталығы мен Халықаралық мақам академиясы сияқты жобалар арқылы классикалық музыкалық мұраның ғылыми және цифрлық кеңістікте басын қосатынын мәлімдеді.

Бас хатшы Раев: «Мақсатымыз — құндылықтарды өзгерту емес, байыту»

ТҮРКСОЙ Бас хатшысы Сұлтан Раев өз сөзінде жыраулық өнердің Шығыс халықтарының ғасырлар бойы қалыптасқан философиялық ой-санасының, мәдениеті мен руханиятының жарқын көрінісі екенін айтты. Классикалық өнер заман талабына сай дамымаса, тек архивтерде сақталатын жәдігерге айналып қалуы мүмкін екенін ескерткен Раев:

«Бұл жердегі мәселе — тамыры терең құндылықтарды өзгерту емес, оларды байыта отырып жалғастыру», — деген баға берді.

Раев мақам жыраулық өнердің дәстүрлі орындаушылық шеберлігін сақтай отырып, оны цифрлық технологиялар дәуірінің жастарына заманауи тәсілдермен жеткізу керегін айтты. Ол ТҮРКСОЙ ұйымы ретінде бұл мұраны қорғау мен танытуға бағытталған бастамаларды қолдауды өздеріне парыз екенін ерекше атап өтті.

Конференция Шығыс жыраулық дәстүрлерін заманауи ғылыми көзқараспен зерттеу, жыраулық өнердің тарихи, теориялық және терминологиялық мәселелерін талқылауға арналған академиялық сессиялармен жалғасуда. Іс-шара соңында жыраулық өнерді халықаралық деңгейде дамыту мен қолдауға қатысты маңызды шешімдер қамтылатын қорытынды декларация қабылдау жоспарланған.