― 4 июня 2026 г.

ТҮРКСОЙдо казак музыка өнөрүнүн көрүнүктүү өкүлү Ахмет Жубановдун 120 жылдыгы белгиленди

Казак элдик музыкасынын илимий негиздерин түптөп, элдик күүлөрдү жана обондорду келечек муундарга жеткирген белгилүү обончу, музыка таануучу жана маданият ишмери Ахмет Жубановдун туулганына 120 жыл толушуна арналган иш-чара Түркиянын борбору Анкара шаарында өттү.

2026-жылдын 4-июнунда уюштурулган маданий программа ТҮРКСОЙ, Казакстан Республикасынын Анкара шаарындагы элчилиги жана Казакстан Республикасынын Улуттук музейи тарабынан биргелешип өткөрүлдү. Иш-чара түрк дүйнөсүнүн маданий мурасын жана тарыхый эс тутумун бириктирген маанилүү аянтча болду.

«Обонго айланган өмүр» көргөзмөсү ачылды

Эскерүү иш-чарасы ТҮРКСОЙдун Башкы катчылыгынын имаратында саат 11:00дө башталды. Анын алкагында алгач Ахмет Жубановдун өмүр жолу жана чыгармачылыгына арналган «Ахмет Жубанов: Обонго айланган өмүр» аттуу көргөзмө ачылды.

Көргөзмөнүн ачылышында сөз сүйлөгөн ТҮРКСОЙдун Башкы катчысынын орун басары Сайит Юсуф Ахмет Жубанов Казакстандын гана эмес, бүтүндөй түрк дүйнөсүнүн орток маданий байлыгынын көрүнүктүү өкүлдөрүнүн бири экенин белгиледи.

Анын айтымында, Жубанов кең талаанын үнүн ноталарга түшүрүп, улуттук эс тутумду өнөрдүн тили аркылуу кийинки муундарга жеткирген залкар инсан болгон.

«Анын 120 жылдык мааракесинде бул баа жеткис мурасты бирге эскерип, тарыхый маданий байланыштарыбызды чыңдап жатканыбыз биз үчүн чоң сыймык», – деди Сайит Юсуф.

Көргөзмөдөн кийин Ахмет Жубановдун өмүрү менен чыгармачылыгы тууралуу тартылган даректүү тасма көрсөтүлдү.

Музыкалык мурас талкууланды

Даректүү тасманын көрсөтүлүшүнөн кийин Ахмет Жубановдун чыгармачылык мурасы жана анын түрк дүйнөсүнүн музыка өнөрүнө кошкон салымы тууралуу тегерек стол жыйыны өттү.

Жыйындын катышуучулары Жубанов жөн гана обончу эмес, элдин тарыхый эс тутумун сактап келген көрүнүктүү маданият ишмери болгонун белгилешти.

Түркиянын ТҮРКСОЙдогу өкүлү, доцент Куталмыш Ялчын өз сөзүндө Жубанов элдик музыканы жөн гана өнөр чыгармасы катары эмес, улуттун руханий дүйнөсүнүн жана маданий өзгөчөлүгүнүн ажырагыс бөлүгү катары караганын айтты.

Анын айтымында, Жубановдун калтырган мурасы Казакстандын гана эмес, бүт түрк дүйнөсүнүн орток руханий байлыгы болуп саналат.

Анкара Музыка жана көркөм өнөр университетинин ректору, профессор Эрхан Өзден Түркияда билим алып жаткан түрк дүйнөсүнөн келген студенттердин саны өсүп жатканын белгилеп, музыка менен өнөр элдерди өткөндөн келечекке байланыштырган эң маанилүү баалуулуктардын бири экенин айтты.

Казакстандын Анкарадагы элчилигинин кеңешчиси Аян Колбай Ахмет Жубановдун мурасы тууралуу төмөнкүлөрдү белгиледи:

«Улуттук маданиятыбыздын сакчысы жана казак музыка тарыхынын өчпөс жылдызы Ахмет Жубановдун чыгармалары мамлекеттердин чек арасынан ашып өтүп, боордош элдердин ортосунда бекем руханий көпүрө болуп кызмат кылууда. Анын теңдешсиз маданий мурасы түрк дүйнөсүнүн орток байлыгы катары мындан ары да жашай берет».

Казакстандык адистер баяндама жасашты

Жыйындын жүрүшүндө Казакстандан келген адистер дагы илимий баяндамаларын сунушташты.

Казакстандын Маданият жана маалымат министрлигинин өкүлү Динара Сабирова көптөгөн улуттук музыка маданияттарынын тарыхында элдик салт менен кесипкөй өнөрдүн ортосунда байланыш түзгөн көрүнүктүү инсандар болгонун белгилеп, Казакстан үчүн ошондой тарыхый инсандардын бири Ахмет Жубанов экенин айтты.

Казакстандын Улуттук музейинин директору Сержан Саров музыка ар бир элдин жан дүйнөсүнүн үнү экенин белгилеп, Жубанов өмүрүнүн баарын казак музыкасын изилдөөгө, ирээтке келтирүүгө жана дүйнөгө таанытууга арнаганын билдирди.

«Art Forum of Kazakhstan» уюмунун башкы директору Ерназар Гимарат Ахмет Жубанов казак музыкасын жөн гана талаанын обону бойдон калтырбастан, дүйнөлүк академиялык өнөрдүн деңгээлине көтөргөнүн баса белгиледи.

Ал эми Курмангазы атындагы Казак улуттук консерваториясынын окутуучусу Асет Жумабаев улуттук аспаптар оркестринин калыптануу тарыхы жана анын курамындагы домбрачылар тобунун өнүгүү жолу тууралуу кеңири маалымат берди.

Анкарада казак күүлөрү жаңырды

Иш-чаранын түштөн кийинки бөлүгү Анкара Музыка жана көркөм өнөр университетинин Музаффер Сарысөзөн атындагы амфитеатрында өткөн концерт менен жыйынтыкталды.

Курмангазы атындагы Казак улуттук эл аспаптар оркестри борбор калаанын өнөр күйөрмандарына өзгөчө концерттик программа тартуулады.

Концерттин жүрүшүндө төмөнкү чыгармалар аткарылды:

• Курмангазынын «Адай» күүсү; 
• Сүгүрдүн «Ыңгай төк» күүсү; 
• Жамагат Темиргалиевдин «Бактыбайдын күүсү» чыгармасы. 

Көрүүчүлөрдүн кызуу кол чабуусуна татыган концерт Ахмет Жубанов негиздеген оркестрдик салт бүгүнкү күндө эл аралык деңгээлде ийгиликтүү өнүгүп жатканын дагы бир жолу көрсөттү.

Ахмет Жубановдун мурасы бүгүн да түрк дүйнөсүнүн орток руханий казынасы катары жогору бааланып, жаңы муундарга дем берип келет.