― 30 мая 2026 г.

Бишкекте өткөн Борбор Азиянын чопо архитектуралык эстеликтерине арналган эл аралык семинар жыйынтыкталды

Кыргызстандын борбору Бишкек шаарында жана Нарын облусунда Эл аралык түрк маданияты уюму – ТҮРКСОЙдун колдоосу менен уюштурулган «Борбор Азиянын чопо архитектуралык эстеликтери: изилдөө, консервация, реставрация жана музей ишинин тажрыйбалары» аттуу эл аралык илимий-практикалык семинар өз ишин жыйынтыктады.

Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты министрлиги менен «Кыргызреставрация» институту тарабынан 25–29-май күндөрү биргелешип өткөрүлгөн иш-чарага Кыргызстан, Түркия, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Россия жана Кытай баштаган бир катар өлкөлөрдөн археологдор, архитекторлор жана маданий мурас боюнча адистер катышты.

Археологиялык эстеликтерде талаа изилдөөлөрү жүргүзүлдү

Семинардын алкагында катышуучулар Чүй өрөөнүндөгү Бурана жана Ак-Бешим археологиялык жайларында изилдөө иштерин жүргүзүштү.

Ошондой эле делегация Улуу Жибек жолунун боюнда жайгашкан жана VII–X кылымдарга таандык Кошой-Коргон чебинде болуп, чопо жана пахса дубалдардын тышкы бөлүгүн изилдөөгө багытталган талаа иштерин жүргүздү.

Төрт эл аралык топко бөлүнгөн адистер байыркы шаарчадагы 28 секторду камтыган тарыхый аймактын сакталышы жана ачык асман алдындагы музей ишин өнүктүрүү боюнча төрт өзүнчө илимий баяндама даярдап, өз сунуштарын ортого салышты.

«Бул эмгек жер архитектурасынын келечегине жол көрсөтөт»

Нарын шаарында өткөн жыйынтыктоочу жыйында Нарын облусунун губернаторунун орун басары Жылдыз Мамбетова бала кезинен бери жакшы таанып келген Кошой-Коргон тарыхый эстелигин сактоо боюнча жүргүзүлүп жаткан иштерди колдой турганын билдирип, семинардын катышуучуларына ыраазычылык айтты.

Жыйында Түркия Республикасынын Маданият жана туризм министрлигинин атынан катышкан археолог-консерватор доктор Илкай Ивгиндин Анадолудагы эстеликтерди коргоо жана реставрациялоо боюнча тажрыйбалар тууралуу баяндама жасаганы катышуучулардын чоң кызыгуусун жаратты.

Таш-Рабат жана Кум-Дөбө эстеликтери да изилденди

Семинардын талаа программасынын алкагында деңиз деңгээлинен болжол менен 3200 метр бийиктикте жайгашкан жана Улуу Жибек жолундагы эң бийик архитектуралык эстеликтердин бири катары саналган Таш-Рабат кербен сарайы зыярат кылынды.

Мындан тышкары Кочкор районунда жайгашкан XI–XII кылымдарга таандык Кум-Дөбө мончо комплекси да адистер тарабынан көрүлүп чыкты.

Эл аралык адистерге сертификаттар тапшырылды

Бишкек шаарында өткөн жабылуу аземинде сөз сүйлөгөн Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министринин орун басары Аскаралы Мадаминов беш күндүн ичинде жүргүзүлгөн илимий иштер түрк дүйнөсүндөгү жер архитектурасын изилдөө жана сактоо ишинин келечегине чоң салым кошорун белгиледи.

Андан соң эл аралык эксперттерге катышуу сертификаттары тапшырылды.

ТҮРКАРКЕОну түзүү демилгеси колдоого алынды

Жабылуу аземинде сөз сүйлөгөн ТҮРКСОЙдун эксперти доктор Тимур Б. Давлетов ТҮРКСОЙдун Башкы катчысы Султан Раев тарабынан сунушталган «ТҮРКСОЙдун Түрк дүйнөсүнүн археология жана маданий мурас бирлиги» (ТҮРКАРКЕО) аттуу жаңы түзүмдү түзүү демилгесин дагы бир жолу көтөрдү.

Бул сунуш катышуучу өлкөлөрдүн адистери тарабынан жалпы маданий мурасты изилдөө жана коргоо багытындагы тарыхый маанидеги кадам катары бааланып, кеңири колдоого ээ болду.

Семинардын жыйынтыгында сунушталган илимий баяндамалар жана талаа иштеринин негизинде иштелип чыккан практикалык сунуштар ТҮРКСОЙ тарабынан өзүнчө жыйнак болуп басылып чыгып, эл аралык илимий адабияттардын катарын толуктай турганы маалымдалды.