― 13 октября 2026 г.
TÜRKSOY, UNESCO Yürütme Kuruluna Gözlemci Olarak Katıldı
Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), 8–9 Ekim 2026 tarihlerinde Paris’te gerçekleştirilen UNESCO 225. Yürütme Kurulu Genel Oturumuna ilk kez gözlemci olarak katıldı.
UNESCO Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen program kapsamında TÜRKSOY heyeti, Yürütme Kurulu Genel Oturumunu takip etmenin yanı sıra UNESCO yönetimi ve ilgili birimleriyle bir dizi görüşme gerçekleştirdi. UNESCO’nun 225. Yürütme Kurulu 5–20 Ekim 2026 tarihleri arasında Paris’te düzenlenirken, 8–9 Ekim tarihlerinde Genel Oturum kapsamında üye ülkelerin konuşmaları gerçekleştirildi.
UNESCO ile kurumsal iş birliği ele alındı
Temaslar kapsamında TÜRKSOY Heyeti, Haziran 2026’dan bu yana UNESCO Kültürden Sorumlu Genel Direktör Yardımcılığı görevini yürüten Nayef Al-Fayez ile görüştü. Görüşmede kültürel mirasın korunması ve aktarılması, kültürel çeşitlilik ve TÜRKSOY’un mevcut faaliyetlerinin UNESCO’nun kültür alanındaki öncelikleriyle daha yakın ilişkilendirilmesi üzerinde duruldu.
Ziyaret kapsamında ayrıca UNESCO Ortaklıklar Bölümü birim yetkilileriyle çalışma toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda TÜRKSOY ile UNESCO arasındaki mevcut iş birliği çerçevesinin daha düzenli bir yapıya kavuşturulması ve önümüzdeki dönemde geliştirilebilecek ortak çalışmalar değerlendirildi.
TÜRKSOY heyeti, program süresince Teşkilata üye ülkelerin UNESCO nezdindeki Daimî Temsilcileri ve UNESCO’daki farklı sektörlerin temsilcileriyle de temaslarda bulundu.
225. Yürütme Kurulu dönemi UNESCO’nun kendi çalışma yöntemlerini ve ortaklık modelini yeniden değerlendirdiği bir sürece denk gelirken UNESCO Genel Direktörü Khaled El-Enany, Yürütme Kurulu marjında düzenlenen UNESCO Millî Komisyonları toplantısında, Millî Komisyonlarla iş birliğinin güçlendirilmesini kendi döneminin öncelikleri arasında göstererek UNESCO’nun üye ülkelerin önceliklerine daha yakın, saha ile merkez arasındaki bağlantısı daha güçlü ve daha sonuç odaklı bir yapıya kavuşturulmasını hedeflediklerini vurguladı.
1996’dan bugüne TÜRKSOY–UNESCO iş birliği
TÜRKSOY ile UNESCO arasındaki kurumsal iş birliği, 8 Haziran 1996 tarihinde İstanbul’da imzalanan İş Birliği Anlaşmasına dayanıyor. Anlaşma; iki kuruluş arasında istişare, bilgi ve belge paylaşımı ile teknik iş birliği için bir çerçeve oluşturdu.
Bu iş birliğinin önemli çıktılarından birini de 2010 yılından bu yana düzenlenen TÜRKSOY Üyesi Ülkeler UNESCO Millî Komisyonları Toplantıları oluşturuyor. Millî Komisyonlar arasında istişare ve deneyim paylaşımını sağlayan toplantıların Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilen şehirlerde gerçekleştirilmesi zaman içerisinde bir gelenek hâline geldi.
Söz konusu uygulama, 2025 yılında Budapeşte’de düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmî Zirvesi’nde Cumhurbaşkanları tarafından da memnuniyetle karşılandı. Önümüzdeki dönemde Millî Komisyon toplantılarının Türk Dünyası Kültür Başkentleri kapsamında düzenli şekilde sürdürülmesi planlanıyor.
Türk Dünyasının UNESCO gündemindeki başlıkları
Yürütme Kurulunda UNESCO nezdindeki Türk Devletleri Grubu adına yapılan konuşmada da Türk Dünyasının UNESCO gündemindeki ortak çalışmalarına dikkat çekildi. Grup, UNESCO’yu diyalog ve uluslararası iş birliği yoluyla barışın geliştirilmesi açısından önemli bir platform olarak nitelendirdi.
Konuşmada özellikle 15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü’nün UNESCO’da ilk kez kutlanacak olması ve Kırgızistan’da gerçekleştirilen VI. Dünya Göçebe Oyunları öne çıkarıldı. Özbekistan’ın kültürel mirasın küreselleşme ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı korunmasına yönelik girişimine de yer verildi.
TÜRKSOY’un UNESCO Yürütme Kurulu çalışmalarına ilk kez gözlemci olarak katılımıyla birlikte, 1996’dan bu yana devam eden TÜRKSOY–UNESCO kurumsal iş birliğinin önümüzdeki dönemde daha düzenli ve somut çalışmalarla geliştirilmesi hedefleniyor.
