― 9 июля 2026 г.
Tirmiz'de İmam Tirmizi'nin Mirası ele alındı
I. Uluslararası İslam Medeniyeti Forumu kapsamındaki etkinlikler, Özbekistan'ın tarihi Tirmiz şehrinde düzenlenen "Tirmiz Hadis Mektebi: Âlimlerin Mirası ve Modern Araştırmalar" temalı IV. Uluslararası Konferansı ile 9 Temmuz itibarıyla çalışmalarına başladı.
Özbekistan'daki İslam Medeniyeti Merkezi, İmam Tirmizi Uluslararası Bilimsel Araştırma Merkezi ve İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO) iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlik; Tirmiz hadis ekolünün zengin bilimsel mirasını derinlemesine incelemek ve küresel akademik iş birliğini güçlendirmek amacıyla dünyanın dört bir yanından akademisyenleri bir araya getirdi.
Açılış ve Uluslararası Katılım
İmam Tirmizi Uluslararası Bilimsel Araştırma Merkezi Müdürü Muzaffarhon Joniyev’in moderatörlüğünde Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan konferansın açılış oturumu, uluslararası düzeyde seçkin isimleri ağırladı.
Törende; Özbekistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Sorumlu Çalışanı Dr. İrgash Daminov, Mısır Vakıflar Bakanı Dr. Usame Seyyid Mahmud Muhammed el-Ezheri, Ürdün Başmüftüsü Dr. İbrahim el-Hasanat, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Dr. Coşkun Yılmaz, Özbekistan Diyanet İşleri Komitesi Başkan Yardımcısı Dilshod Mamadkulov, Özbekistan Müslümanları İdaresi Başkan Yardımcısı Dr. Muhammadolim Muhammadsiddikov, İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Genel Direktörü Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç, Endonezya Ulema Meclisi İslami Dayanışma Meseleleri Başkanı Dr. Muhammed Zaytun, Özbekistan Senatosu Yargı-Hukuk Meseleleri ve Yolsuzlukla Mücadele Komitesi Başkanı Senatör Abdulhakim Eşmuradov, Hindistan Marifet Şehri Merkezi Direktörü Dr. Muhammad Abdulhakim Kandiy Azhari ve Tirmiz Devlet Üniversitesi Rektörü Prof. Abdukadir Taşkulov birer konuşma yaptı.
Konuşmacılar; Tirmiz topraklarında yetişen büyük muhaddis İmam Tirmizi ve İslam düşünce tarihinin önemli isimlerinden el-Hâkim et-Tirmizi’nin geride bıraktığı eşsiz manevi mirasa ve bu mirasın küresel ölçekteki bilimsel değerine dikkat çekti. Forumun, İslam dünyasının köklü bilim geleneğini modern araştırmalarla yeniden gün yüzüne çıkarırken, ortak ilmî arayışın temelinde yatan barış, hoşgörü ve bir arada yaşama kültürünü tüm dünyaya güçlü bir mesajla ilan ettiği vurgulandı.
Genel Kurul ve Sunulan Akademik Tebliğler
Açılış konuşmalarının ardından geçilen genel kurul oturumunda, uluslararası akademisyenler tarafından Tirmiz hadis ekolünün etkilerine dair önemli tebliğler sunuldu:
- Cezayir Laghouat İslami İlimler ve Medeniyet Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ahmed Bensagir:"İmam Tirmizi Hadis Mektebi ve Sonraki Nesiller Arasındaki Saygın Konumu" başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.
- Avrupa Müslüman Liderler Konseyi Başkanı Dr. Yahya Pallavicini: "Tirmiz Hadis Mektebinin Avrupa'da İslami İlimlerin Gelişimine Katkısı" konulu tebliğinde, Tirmizi tarafından şekillendirilen hadis geleneklerinin günümüzde Avrupa akademik çevrelerinde incelendiğine dikkat çekti.
- Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Özafşar: "Hâkim et-Tirmizi'yi Günümüze Taşımak: Üç Özgün Bilimsel Çalışma Önerisi" başlıklı konuşmasında, Tirmizi'nin eserlerini modern bilimsel yaklaşımlar ışığında incelemenin yollarını katılımcılarla paylaştı.
Geleceğe Yönelik Kararlar ve Kapanış
Tebliğlerde; İmam Tirmizi'nin hadis ilminde belirlediği bilimsel kriterler, "Sünen-i Tirmizi" eserinin hadis tarihindeki yeri ve büyük âlimlerin mirasının modern araştırmalardaki konumu detaylı bir şekilde tartışıldı.
Konferansın sonunda katılımcılar; Tirmiz hadis ekolü mirasını daha derinlemesine incelemenin, nadir el yazmalarını araştırmanın, uluslararası akademik iş birliğini genişletmenin ve başta İmam Tirmizi olmak üzere Tirmizli âlimlerin zengin ilmi-manevi mirasını gelecek nesillere aktarmanın günümüzün en önemli görevlerinden biri olduğunun altını çizdi. Konferans, yapılan genel değerlendirme oturumlarının ardından sona erdi.
