― 20 апреля 2026 г.

Muhtar Şahanov: Bir Milletin Onurunu Kürsüye Taşıyan Dev Şair Uçmağa vardı

1996 yılında Kazakistan’ın Halk Yazarı, 2022 yılında ise Kazakistan Emek Kahramanı unvanlarıyla onurlandırılan büyük şair ve devlet adamı Muhtar Şahanov (09.07.1942 – 19.04.2026), sadece edebiyatıyla değil, halkının hakikatini dünyaya haykıran cesaretiyle tarihe geçti.

Şahanov'un Kazak tarihindeki en unutulmaz eylemi, 1989 yılında Kremlin’de düzenlenen SSCB Halk Vekilleri I. Kongresi’ndeki tarihi konuşmasıdır:

Şahanov, o dönemde sıkı bir sansür altında tutulan 1986 Aralık (Jeltoqsan) olaylarını dünya kamuoyuna taşıdı. Bu olayların tarafsız bir şekilde soruşturulması gerektiğini en yüksek kürsüden dile getirdi.

Kürsüden açıkça; Jeltoqsan’ın bir "Kazak milliyetçiliği" ayaklanması değil, aksine barışçıl bir protesto olduğunu, ancak bu barışçıl duruşun sert ve zalimce bastırıldığını haykırdı.

Trajediden sorumlu olanların cezalandırılmasını talep ederek başta Mihail Gorbaçov olmak üzere tüm SSCB yönetimini hesap vermeye zorladı.

Bu destansı duruş, Jeltoqsan olayları üzerindeki bilgi ablukasını parçaladı. Şahanov’un bizzat öncülüğüyle kurulan milletvekili komisyonu, olayların perde arkasını aydınlattı.

Sultan Raev’in taziye mesajı

Saygıdeğer Kazak Kardeşlerim,

Kazak edebiyatının dev çınarı, Kazakistan Halk Yazarı, Kırgız Cumhuriyeti Halk Şairi ve Kazakistan Emek Kahramanı Muhtar Şahanov’un vefat haberini derin bir teessürle öğrenmiş bulunuyorum.

Bu kederli zamanda, şahsım ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY adına; başta kardeş Kazak halkı olmak üzere merhumun ailesine, sevenlerine ve tüm Türk Dünyası'na en derin taziyelerimi sunuyorum.

Muhtar Şahanov; yalnızca büyük bir şair değil, aynı zamanda Türk Dünyası'nın vicdanı ve hafızası olarak sarsılmaz bir duruş sergileyen müstesna bir aydındı. Kazak ruh dünyasının inşasına sunduğu eşsiz katkılar ve millet menfaatlerini her türlü kaygının üstünde tutan kararlı tavrı, gelecek nesiller için sönmeyecek bir meşale olacaktır.

Yüce Allah’tan merhuma rahmet, mekânının cennet olmasını niyaz ediyorum. Geride kalan ailesine ve halkına sabır ve metanet diliyorum.

Türk Dünyası'nın başı sağ olsun.

Saygılarımla,

                 Sultan RAEV 

          TÜRKSOY Genel Sekreteri