― 6 июля 2026 г.

Birinci Türkoloji Kurultayının 100. Yılına Adanan "Türk Dünyası Haftası" başarıyla tamamlandı

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının girişimiyle düzenlenen ve Birinci Türkoloji Kurultayının 100. yılına adanan Türk Dünyası Haftası başarıyla tamamlandı.

Türk Devletleri Teşkilatı Dönem Başkanlığını yürüten Azerbaycan’ın ev sahipliğindeki bu etkinlikler dizisi; 1926 yılında Bakü’de düzenlenen Birinci Türkoloji Kurultayının bilimsel ve manevi mirasının yeniden değerlendirilmesi, ortak kültürel mirasımızın tanıtılması ve Türk devletleri arasındaki insani iş birliğinin güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, etkinlik katılımcılarına gönderdiği mesajda Birinci Türkoloji Kurultayının fikirlerinin bugün de Türk Dünyası'nın ortak insani alanının oluşumunda temel dayanaklardan biri olmaya devam ettiğini belirterek; programın tarihî ve manevi mirasın gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Güçlü Siyasi Destek ve Üst Düzey Katılım

Türk Dünyası Haftası, yüksek düzeydeki uluslararası temsiliyle dikkat çekti. Etkinlik katılımcılarına Cumhurbaşkanı Aliyev’in mesajının yanı sıra beş Türk devleti liderinin resmî mesajları da sunuldu. Etkinliklere; Türk Devletleri Teşkilatı, TÜRKSOY, Uluslararası Türk Akademisi ve Türk Kültür ve Miras Vakfı başta olmak üzere Türk Dünyası'nın önde gelen uluslararası iş birliği kurumları katıldı.

Hafta kapsamında uluslararası bilimsel konferanslar, panel oturumları, beş ayrı sergi, tanıtım programları, konserler ve kültürel etkinlikler düzenlendi. Türk devletlerinden ve dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanları, Türkoloji araştırmacıları, devlet yetkilileri, kültür insanları ve toplum temsilcileri programa büyük ilgi gösterdi. Tematik sergilerde Birinci Türkoloji Kurultayının tarihî mirası ile Türk halklarının ortak kültürel değerleri tanıtıldı. Bunun yanı sıra, yıl dönümü kapsamında hazırlanan özel belgesel filmin ve yapay zekâ teknolojileriyle üretilen yenilikçi filmin gösterimi yapıldı.

Tarihî Materyaller Gün Yüzüne Çıktı

Türk Dünyası Haftası’nda yayın faaliyetlerine de yer verildi. Yaklaşık on farklı bilimsel yayın ve kitap kamuoyuna tanıtılırken, bu eserlerin büyük bölümünde Birinci Türkoloji Kurultayı ve Türkoloji alanındaki yeni araştırmaların sonuçları aktarıldı.

Azerbaycan Millî Kütüphanesi tarafından yayımlanan Kurultayın yeni stenografik materyalleri kamuoyuyla paylaşıldı. Bu yayına, Sovyet döneminde çeşitli nedenlerle yayımlanmayan konuşmalar da dâhil edildi.

Etkinlikler boyunca Kurultayın tarihî önemi, ortak dil ve kültürel mirasın korunması, bilimsel iş birliğinin geliştirilmesi ve Türk halklarının ortak hafızasının güçlendirilmesi üzerine görüş alışverişlerinde bulunuldu.

Hankendi Beyannamesi Kabul Edildi

Etkinliklerin bir diğer aşamasında katılımcılar tarafından Hankendi Beyannamesi kabul edildi. Beyannamede bilim, eğitim, dil, kültür ve ortak tarihî mirasın korunması alanlarında Türk devletleri arasındaki iş birliğinin gelecekteki gelişim yönleri belirlendi.

Metinde, Cumhurbaşkanı Aliyev’in Birinci Türkoloji Kurultayının 100. yılının devlet düzeyinde kutlanması yönündeki girişimi takdirle karşılanırken; yıl dönümü vesilesiyle tebriklerini ileten devlet başkanlarına ve uluslararası kuruluşlara teşekkür edildi.

Kapanış Karabağ'da Yapıldı

Katılımcılar, Bakü’de Birinci Türkoloji Kurultayının gerçekleştirildiği tarihî mekânları ziyaret ettikten sonra Karabağ’a geçti. Hankendi’de düzenlenen kapanış programıyla Türk Dünyası Haftası etkinlikleri sona erdi.

Kapanışta, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde yürütülen iş birliği çalışmalarının ve kültürel entegrasyon adımlarının sürdürüleceği belirtildi. Kabul edilen beyannamenin duyurulmasının ardından, delegasyonların ülkeden ayrılmasıyla program tamamlandı.