― 20 июня 2026 г.

40. Yılını Dolduran Isık Göl Forumu Çolpon-Ata'da kapılarını açtı

Dünyaca ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov tarafından kurulan Isık Göl Forumu, Kırgızistan'ın Çolpon-Ata şehrindeki Ruh Ordo Kültür Merkezinde başladı. Küresel sorunların masaya yatırıldığı foruma; devlet başkanları, Nobel ödüllü isimler, bilim insanları, yazarlar ve diplomatlar yoğun ilgi gösterdi.

"Dünya Medeniyetinin Dönüm Noktasında: Geleceğe Birlikte" sloganıyla düzenlenen forumun açılış törenine, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj eşleriyle birlikte katıldı. Forum öncesinde Cumhurbaşkanı Caparov ve Begaj, komuz şeklinde tasarlanan iskelede yürüyüş yaparak Kırgız millî ezgilerinden oluşan komuz dinletisini izledi. Yürüyüşün ardından Arnavutluk Cumhurbaşkanı Begaj'a geleneksel komuz hediye edildi.

Cumhurbaşkanı Caparov, etkinlikte yaptığı konuşmada, Aytmatov'un başlattığı bu entelektüel geleneğin 40. yılını kutladıklarını belirterek, forumun Kuzey ile Güney, Doğu ile Batı arasında yeni bir medeniyet diyaloğu kurma fırsatı sunduğunu vurguladı.

Liderlerden Mesaj ve Seçkin Katılımcı Kadrosu

Asya ve Avrupa'dan kültür ve bilim dünyasının önde gelen pek çok ismini buluşturan foruma; Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Nobel ödüllü yazar Mo Yan, Çin edebiyatının klasik isimlerinden yazar Wang Meng, dünyaca ünlü tarihçi ve uzman Peter Frankopan, sinema yönetmeni Ali Hamrayev ile tanınmış ressam ve sanat yöneticisi Vasili Tsereteli katılıyor.

Bunun yanı sıra forum katılımcılarına Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de birer tebrik mesajı göndererek etkinliği selamladı.

Raev: "Manevi Yeniden Doğuşun Dalgaları Isık Göl'den Başladı"

Törende yer alan TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, etkinlik kapsamında yaptığı değerlendirmede Isık Göl Forumu'nun taşıdığı tarihî ve evrensel değere dikkati çekti.

Raev, "Bu forumun temel anlamı neydi? İlk defa Doğu ve Batı entelektüelleri bir araya gelerek tek bir platformda küresel dünya problemlerine çözüm yolları aramakla kalmadı; her şeyden önce bu forum, dünyanın siyasi döngüsünü değiştirmeye, dünyada kalıplaşmış stereotipleri yıkmaya, yeni düşüncelere, yeni bakış açılarına, en önemlisi Doğu ile Batı diyaloğunu kurmaya ve dünya haritasının yeni mimarisini yaratmaya yol açtı. İşte bu fikirlerin ve manevi yeniden doğuşun güçlü dalgasının Isık Göl Forumu'ndan başladığını bugün dünya kamuoyu kabul etmelidir." ifadelerini kullandı.

İnsanlığın Geleceğine Yön Veren Evrensel Konular Masaya Yatırılıyor

Farklı ülkelerden ve çeşitli uluslararası kurumlardan delegelerin yer aldığı forumda, insanlığın karşı karşıya kaldığı küresel meseleler derinlemesine ele alınıyor. Dünyada artan jeopolitik gerilimler, iklim değişikliği ve çevre krizleri, yapay zekânın kontrolsüz gelişimi, teknolojik ilerlemelerin etik boyutları ve kültür-edebiyatın dünya siyasetindeki konumu gibi kritik konular katılımcılar tarafından tartışılıyor.

Forum katılımcılarından Nobel ödüllü Çinli yazar Mo Yan da insan ile doğa arasındaki uyumun günümüzün en önemli meselelerinden biri olduğuna işaret etti.

Üç gün sürecek Isık Göl Forumu boyunca panel oturumları, tematik tartışmalar ve kültürel etkinlikler düzenlenecek. Etkinliklerin sonunda, medeniyetlerin dönüşümü çağında barış, hümanizm ve sorumluluk kültürü üzerine bir bildiri olan "Isık Göl Deklarasyonu"nun kabul edilmesi planlanıyor.

Murat Avezov’un Büstü Açıldı

Isık Göl Forumu etkinlikleri çerçevesinde, Çolpon-Ata'daki Muhtar Avezov Müze Evinin önünde, büyük yazarın oğlu Murat Avezov'un büstünün açılış töreni de gerçekleştirildi. Tören, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev'in moderatörlüğünde yapıldı.

Kırgızistan Devlet Sekreteri Arslan Koyçiyev, Kazakistan Parlamento Senatosu Milletvekili ve Akademisyen Darhan Kıdırali, tanınmış doğubilimci Zifa-Alua Avezova, Kazakistan Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mereke Kulkenov ve Tataristan Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Rkail Zaydullin gibi önemli isimlerin katıldığı törende, büstün Kırgız heykeltıraş Tamila Mamatova tarafından yapıldığı belirtildi.

Ayrıca, Isık Göl Forumu ile eş zamanlı olarak göl kıyısında Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Üye Devletleri Medya Forumu da gerçekleştiriliyor. ŞİÖ ülkelerinin resmî delegasyonları ve 60'tan fazla medya temsilcisinin katıldığı bu etkinlikte, bilgi ve iletişim alanında ortaklıkların geliştirilmesi hedefleniyor.